|
Ζάμπια: παράταση ζωής για τους ασθενείς με AIDS στο Καπίρι
|
|
|
Η Λουσάκα κρύβει
καλά τα μυστικά της
© MSF
|
Φθάνεις στην πρωτεύουσα της Ζάμπια, τη Λουσάκα και σε εντυπωσιάζει η διττή εικόνα που προσφέρει η χώρα στο ανυποψίαστο μάτι του ταξιδιώτη. Γυαλιστερά εμπορικά κέντρα ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια με ακριβά καταστήματα και αλυσίδες σούπερ μάρκετ που προσφέρουν ό,τι προϊόν μπορεί να βάλει το μυαλό, ακόμα κι ενός δυτικού. Λίγο πιο κάτω η ζωή κυλά σε άλλα μοτίβα. Γυναίκες και άντρες καθισμένοι στην άκρη του δρόμου σπάνε πέτρες με τα χέρια και τις εμπορεύονται, παιδιά ζητιανεύουν στα φανάρια ή πουλούν ευτελή αντικείμενα για να επιβιώσουν. Πίσω από τους τρεις, τέσσερις ασφαλτοστρωμένους δρόμους, η Λουσάκα κρύβει καλά τα μυστικά της -αν δεν μπεις στον κόπο να κοιτάξεις πίσω και πέρα από αυτούς. Κι έχεις να ανακαλύψεις πολλά. Ατέλειωτες παραγκουπόλεις, compound με χαμόσπιτα, ανθρώπους σε συνθήκες απόλυτης ένδειας και εξαθλίωσης. Αρρώστιες όπως το AIDS, η ελονοσία και η χολέρα θερίζουν, το 36% των κατοίκων της χώρας δεν έχει πρόσβαση σε καθαρό, πόσιμο νερό. Κι όλοι αγωνίζονται, όπως ξέρουν κι όπως μπορούν, για να ζήσουν με αξιοπρέπεια.
Στη Ζάμπια των 10,8 εκατομμυρίων κατοίκων όπου ο μέσος όρος ζωής των ανθρώπων δεν ξεπερνά τα 32,7 χρόνια, είναι σπάνιο να συναντήσεις μεσήλικες. Παιδιά, εκατοντάδες παιδιά στους δρόμους και συχνά, ολοένα και πιο συχνά, παιδιά ορφανά από τον έναν ή και από τους δυο γονείς, κυρίως εξαιτίας του AIDS. Υπολογίζεται ότι στη Ζάμπια ο αριθμός των ορφανών εξαιτίας της ασθένειας ξεπερνά σήμερα το 1 εκατομμύριο παιδιά.
Ο δείκτης παιδικής θνησιμότητας είναι πολύ υψηλός σε αυτή τη γωνιά του πλανήτη καθώς τα παιδιά που χάνουν τη ζωή τους (μεταξύ της γέννησής του και μέχρι να φθάσουν στην ηλικία του ενός έτους) είναι 108/ 1.000 γεννήσεις. Οι γιατροί είναι φαινόμενο σπάνιο, αρκεί να αναλογιστεί κανείς πως αντιστοιχούν εφτά γιατροί ανά 100.000 ανθρώπους, την ίδια στιγμή που στην Ελλάδα για τον ίδιο πληθυσμό αντιστοιχούν περίπου 166 γιατροί! Η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας είναι δύσκολη εάν όχι αδύνατη σε πολλές περιπτώσεις.
Η Ζάμπια είναι μια χώρα που έχει βαρύτατα πληγεί από το AIDS με το 16,5 των ανθρώπων μεταξύ 15 και 49 ετών να ζουν με τον ιό. Η χώρα έχει έναν από τους υψηλότερους δείκτες μόλυνσης από HIV παγκοσμίως. Κάθε χρόνο 1.200 δάσκαλοι και καθηγητές πεθαίνουν από AIDS...
|
|
|
Η Ζάμπια έχει πληγεί
βαρύτατα από το AIDS
© MSF
|
Στη Ζάμπια οι δραστηριότητες των ΓΧΣ επικεντρώνονται στην παροχή θεραπείας στους ανθρώπους που ζουν με HIV/AIDS. Από το 2001 μέχρι το 2004, το πρόγραμμα που εφάρμοζαν οι ΓΧΣ Ελλάδας στην περιφέρεια του Καμπίρι Μ'Πόσι, επικεντρωνόταν στη βελτίωση της βασικής φροντίδας υγείας με τον έλεγχο και την πρόληψη των σεξουαλικά μεταδιδόμενων λοιμώξεων και του HIV/AIDS. Στο Καπίρι, το επίσημο ποσοστό επιπολασμού του ιού είναι 17-18% αλλά υπολογίζεται ότι μπορεί να φθάνει ακόμα και το 25%.
Από τον Ιούλιο του 2004, οι ΓΧΣ ξεκίνησαν την παροχή αντιρετροϊκής θεραπείας στους πρώτους ασθενείς με HIV που έφθαναν στην κλινική των ΓΧΣ στο Καπίρι. Επίσης, οι εθελοντές εκπαιδεύουν το ντόπιο προσωπικό και προσεγγίζουν τις αγροτικές κοινότητες και τους πιο απομακρυσμένους πληθυσμούς για τη λειτουργία από τον Ιούνιο, δεύτερης κλινικής για το HIV/AIDS στο αγροτικό Κέντρο Υγείας στο Μουκόντσι, λίγα χιλιόμετρα έξω από το Καπίρι.
«Μέχρι το τέλος Ιουλίου είχαμε στο πρόγραμμα περισσότερους από 1.500 ασθενείς και από αυτούς, σχεδόν 400 έχουν ξεκινήσει αντιρετροϊκή θεραπεία», λέει ο Μίσα Ντόλιζντζε, συντονιστής του προγράμματος των ΓΧΣ στη Ζάμπια. «Δυστυχώς, το 80% των ασθενών φθάνει στο 3ο ή 4ο στάδιο της ασθένειας ενώ το 65% των ασθενών μας είναι γυναίκες μεταξύ 18 και 30 ετών».
|
|
|
Από τον Ιούλιο 2004,
οι ΓΧΣ χορηγούν
αντιτετροϊκά © MSF
|
Ο Μίσα μιλά με ενθουσιασμό για την ανταπόκριση που βρήκε το πρόγραμμα των ΓΧΣ απ' όταν ξεκίνησε να παρέχει αντιρετροϊκή θεραπεία, λίγους μόλις μήνες αφότου λειτούργησε η κλινική για το HIV/AIDS. «Σήμερα, οι ΓΧΣ προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο πακέτο φροντίδας στους ασθενείς με AIDS. Συμβουλευτική, διαγνωστικές και μικροβιολογικές εξετάσεις, υποστήριξη του προγράμματος για την «Πρόληψη Μετάδοσης από τη Μητέρα στο Παιδί» και φυσικά, την πολύτιμη αντιρετροϊκή θεραπεία με την οποία παρατείνουμε τη ζωή των ασθενών μας και τους εξασφαλίζουμε μια καλύτερη ποιότητα ζωής».
Μόλις πριν από λίγες μέρες ολοκληρώθηκε και η κατασκευή της καινούργιας κλινικής που θα λειτουργήσουν οι ΓΧΣ στο πλαίσιο του περιφερειακού νοσοκομείου στο Καπίρι. Ο Γιάννης Παπαθεοδώρου, τεχνικός, μέλος της ομάδας των ΓΧΣ, μόλις ολοκλήρωσε την αποστολή του καθώς είχε αναλάβει να παραδώσει... τα κλειδιά της νέας κλινικής που θα στεγάσει τις αυξημένες ιατρικές ανάγκες για τους ασθενείς με HIV/AIDS στο Καπίρι. Σήμερα, νιώθει το βάρος που έφυγε αλλά και μια ικανοποίηση για το αποτέλεσμα τόσων μηνών δουλειάς.
Μια συνηθισμένη μέρα στην κλινική
«Η κλινική HIV/AIDS των ΓΧΣ είναι σημαντική γιατί κάθε μέρα βλέπεις αλλαγές στους ανθρώπους που έρχονται. Υπάρχουν άνθρωποι τους οποίους είχαν φέρει στην κλινική με μπαστουνάκι, όπως ο Λέσλυ», λέει η Σεραφία Καλαμίτσου, γιατρός, μέλος της αποστολής στο Καπίρι και συνεχίζει: «Όταν ήρθε στην κλινική είχε σάρκωμα Kaposi και ήταν πολύ άσχημα, δεν μπορούσε να περπατήσει, υπέφερε φρικτά. Του ξεκινήσαμε την αντιρετροϊκή θεραπεία και τώρα είναι πολύ καλά, είναι χαρούμενος -είδατε εξάλλου το χαμόγελο στα μάτια του όταν ήρθε με το ποδήλατό του!».
|
|
|
Κάθε μέρα βλέπεις
αλλαγές στους ασθενείς
© MSF
|
Η ιστορία του Λέσλυ είναι μία από τις πολλές που έχουν να σου διηγηθούν οι εθελοντές. Σήμερα είναι μια συνηθισμένη μέρα στην κλινική HIV/AIDS που λειτουργούν οι ΓΧΣ στο περιφερειακό νοσοκομείο στο Καπίρι. Οι ασθενείς έχουν συγκεντρωθεί από πολύ νωρίς και στις 8 το πρωί που ανοίγει τις πόρτες της η κλινική, ήδη δεν υπάρχει χώρος στους ξύλινους πάγκους αναμονής. Η Αναστασία, η Σεραφία, ο Βασίλης, η Καρίν και η Άννα είναι κάθε μέρα εδώ. Και με το που πατούν το πόδι τους, τους χάνεις. Σκορπίζονται κι ο καθένας τρέχει να προλάβει τις δικές του δουλειές.
Η Αναστασία Νικολοπούλου, γιατρός στο πρόγραμμα, ασχολείται σήμερα με το ιατρικό ιστορικό των ασθενών. Τσεκάρει ποιοι έρχονται να ανανεώσουν τα φάρμακά τους για τον επόμενο μήνα. Ο Βασίλης Τάκος, νοσηλευτής, είναι υπεύθυνος για τη συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία. «Η δυσκολία να εφαρμοστεί ένα πρόγραμμα αντιρετροϊκής θεραπείας έγκειται στην ανάγκη εξειδικευμένου προσωπικού καθώς δε ζητάς από τους ασθενείς να πάρουν ασπιρίνες, αφού τα αντιρετροϊκά φάρμακα δεν πρέπει να ξεχάσεις να τα πάρεις», μας λέει.
|
|
|
Η Αναστασία ασχολείται
με το ιστορικό
των ασθενών © MSF
|
Αν ξεχάσει ο ασθενής δύο ή τρεις φορές να λάβει τα φάρμακά του αυτό σημαίνει ότι η συμμόρφωση στη θεραπεία είναι μικρή, και όσο πιο μικρή είναι η συμμόρφωση, ο ιός μπορεί να γίνει ανθεκτικός στα φάρμακα που χρησιμοποιούνται και να μην μπορεί να κατασταλεί. Οπότε σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να περάσεις σε άλλη κατηγορία φαρμάκων, σε «δεύτερης γραμμής» φάρμακα τα οποία είναι πολύ πιο ακριβά και δύσκολο να αποθηκευτούν -γιατί χρειάζονται να συντηρηθούν σε συνθήκες ψύξης και, είναι πολύ δύσκολο να βρεις σπίτι που να έχει ψυγείο στη Ζάμπια...
Σήμερα είναι μια από «αυτές» τις μέρες στην κλινική. Μία από τις μέρες που το αυτοκίνητο των ΓΧΣ μετατρέπεται σε «ασθενοφόρο» για τις ανάγκες του προγράμματος και μεταφέρει ασθενείς στο Κάμπουε, περίπου δύο ώρες δρόμο. Στόχος να κάνουν ακτινογραφία, που να αποδεικνύει ότι πάσχουν από φυματίωση. «Το 70% των ασθενών με φυματίωση στη Ζάμπια έχει ταυτόχρονα μολυνθεί με HIV ενώ το 10% των θετικών στον ιό θα αναπτύξει και φυματίωση», λέει η γιατρός, Σεραφία Καλαμίτσου. «Ένα από τα προβλήματα που έχεις να αντιμετωπίσεις είναι τα παλιά πρωτόκολλα υγείας. Ακόμα κι αν είσαι βέβαιος ότι ο ασθενής πάσχει και από φυματίωση, αν η εξέταση πτυέλου βγει αρνητική, πρέπει να προσκομίσεις στο νοσοκομείο απαραιτήτως ακτινογραφία. Γι΄ αυτό μία ή δύο φορές την εβδομάδα μεταφέρουμε εμείς τους ασθενείς στο νοσοκομείο του Κάμπουε μια κι εδώ ακτινολογικό δεν υπάρχει».
Το τέλος της ημέρας βρίσκει την ομάδα πίσω στο σπίτι των ΓΧΣ. Όλοι αισθάνονται εξουθενωμένοι αλλά γεμάτοι ικανοποίηση μετά από ένα πρόγραμμα γεμάτο με δραστηριότητες και προτεραιότητες. Κάποιες φορές μελαγχολούν όταν χάνουν ασθενείς, όταν χρειάζεται να αντιμετωπίσουν όλες εκείνες τις δυσκολίες μέχρι να καταφέρουν να πείσουν τις υγειονομικές αρχές για το δρόμο που πρέπει ν' ακολουθήσουν για να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες των ασθενών με AIDS. Και παρά το γεγονός ότι δεν μπορούν να κάνουν τα πάντα, για ένα πράγμα είναι σίγουροι: μπορούν να κάνουν πολλά για τους ασθενείς τους. Κι αυτό τους δίνει το κουράγιο να πάνε παρακάτω την επόμενη ημέρα με την ίδια αισιοδοξία.
|
