Υποσιτισμός: σε κατάσταση συναγερμού

Παγκόσμια δεδομένα

• 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι πάσχουν από ελλιπή θερμιδική πρόσληψη, προκειμένου να ικανοποιήσουν στοιχειώδεις βιολογικές τους ανάγκες
• 11 εκατομμύρια παιδιά πεθαίνουν το χρόνο από υποσιτισμό
• 30% του πληθυσμού της γης πάσχει από πείνα και  υποσιτισμό
• Ο οξύς υποσιτισμός προσβάλλει   60 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως
• Ο οξύς υποσιτισμός είναι η αιτία για 5 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών
• Κάθε  5 δευτερόλεπτα,1 παιδί πεθαίνει από την πείνα

Τον τελευταίο μόνο χρόνο 923 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως δεν είχαν πρόσβαση σε κατάλληλη τροφή, συνέπεια της σύγχρονης οικονομικής κρίσης που οδήγησε στην εκτόξευση των τιμών σε βασικά είδη τροφής, των φυσικών καταστροφών και των ένοπλων συγκρούσεων που πλήττουν πολλές περιοχές του πλανήτη.

Τι είναι ο υποσιτισμός;

Το νόημα του υποσιτισμού συχνά χάνεται σε συζητήσεις γύρω από το θέμα της πείνας, ειδικά στο πλαίσιο του αιτήματος για «εξάλειψη της παγκόσμιας πείνας» ή για «να ταΐσουμε τον κόσμο».
Είναι πολύ σημαντικό να διαχωρίσουμε τον υποσιτισμό από την πείνα, καθώς ο τελευταίος απαιτεί μία αντιμετώπιση που υπερβαίνει κατά πολύ την απλή επισιτιστική βοήθεια.
Η πείνα ορίζεται συνήθως ως έλλειψη θερμιδικής πρόσληψης – κάθε άνθρωπος που δε λαμβάνει το κατώτατο όριο των 2.100 kcal από την ημερήσια διατροφή του, θεωρείται ότι υποφέρει από πείνα ή ελλιπή διατροφή.
Ο υποσιτισμός  δεν είναι απλώς το αποτέλεσμα έλλειψης τροφής. Είναι μια παθολογία που προκαλείται κυρίως από την έλλειψη βασικών θρεπτικών ουσιών.

Αν οι διατροφικές ελλείψεις είναι μακροχρόνιες, τα παιδιά σταματούν να αναπτύσσονται και παρουσιάζουν νανισμό (χαμηλό ύψος αναλογικά με την ηλικία τους). Αυτό ορίζεται ως χρόνιος υποσιτισμός. Αν παρουσιάσουν απώλεια βάρους ή «απίσχνανση» (χαμηλό βάρος αναλογικά με το ύψος τους) η κατάστασή τους περιγράφεται ως οξύς υποσιτισμός. Και οι δύο αυτές εκφάνσεις του υποσιτισμού κατηγοριοποιούνται περαιτέρω ως μέτριες ή σοβαρές. Ο σοβαρός υποσιτισμός οξείας μορφής περιλαμβάνει δύο κύριες κλινικές μορφές – σοβαρή απίσχνανση (που λέγεται μαρασμός) και οίδημα πείνας (γνωστό ως νόσος Κwashiorkor).

Ο υποσιτισμός συνδέεται με τους μισούς θανάτους των παιδιών κάτω των 5 ετών ετησίως. Ο κίνδυνος θανάτου είναι ιδιαίτερα υψηλός σε παιδιά με σοβαρό οξύ υποσιτισμό, έως και 20 φορές υψηλότερος από ότι σε ένα υγιές παιδί.

Εκατομμύρια ανθρώπων μαστίζονται από την πείνα και τον υποσιτισμό που αφορά όχι απλά στην έλλειψη τροφής αλλά και στην περιορισμένη λήψη κατάλληλων, πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά αποθεμάτων. Μια ιδιότητα που κάνει τον υποσιτισμό ιδιαίτερα επιθετικό σε παιδιά βρεφικής και νηπιακής ηλικίας με εξασθενημένη άμυνα λόγω της περιορισμένης ή ακατάλληλης διατροφής τους.

Τι ζητούν οι ΓΧΣ;

• Η θεραπεία του σοβαρού οξέος υποσιτισμού με έτοιμα διατροφικά θεραπευτικά σκευάσματα RUF πρέπει να κλιμακωθεί. Οι διάφορες χώρες πρέπει να καταστρώσουν πρωτόκολλα τα οποία να υποστηρίζουν τη διαχείριση του σοβαρού οξέος υποσιτισμού μέσα στις κοινότητες. Τα κράτη πρέπει να υιοθετήσουν και να εφαρμόσουν τους νέους Δείκτες Ανάπτυξης της ΠΟΥ.
• Πρέπει να αναπτυχθούν χρηματοδοτικά προγράμματα προκειμένου να υποστηρίξουν τα Υπουργεία Υγείας να ενσωματώσουν τη θεραπεία του σοβαρού οξέος υποσιτισμού στα πρωτόκολλά τους και να αγοράσουν θεραπευτικά RUF.
• Οι δωρήτριες χώρες και οργανισμοί πρέπει να επανεξετάσουν την ποιότητα της διατροφικής βοήθειας που απευθύνεται στα μικρά παιδιά, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι διανομές θα περιλαμβάνουν τροφές οι οποίες ικανοποιούν τις ιδιαίτερες διατροφικές ανάγκες των παιδιών.
• Πρέπει να αυξηθούν οι ακαδημαϊκές έρευνες και μελέτες, προκειμένου να προωθήσουν την ανάπτυξη νέων συμπληρωματικών τροφών και προγραμματικών στρατηγικών, που στόχο θα έχουν την ικανοποίηση των διατροφικών αναγκών των μικρών παιδιών, των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας και των ανθρώπων που πάσχουν από φυματίωση και HIV/AIDS.